استخراج پكتین به روش پیش هیدرولیز از تفاله برخی از ارقام تجارتی چغندرقند (یادداشت تحقیقاتی)

میرمجیدی هشتجین عادل*,بابایی بابك

* كرج، بلوار شهید فهمیده، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی كشاورزی

پكتین به علت دارا بودن خاصیت تغلیظ كنندگی به عنوان عامل منعقد كننده در صنایع غذایی به كار می رود. تفاله چغندرقند یكی از منابع حاوی پكتین به شمار می آید. با توجه به اهمیت و كاربرد وسیع پكتین در صنایع غذایی و توسعه صنایع جانبی چغندرقند و نیز تاثیر مقدار پكتین موجود در ارقام مختلف چغندرقند در عملیات قندسازی، پژوهش حاضر در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند و موسسه تحقیقات فنی ومهندسی كشاورزی به اجرا درآمد. در این تحقیق ابتدا روش پیش هیدرولیز برای استخراج پكتین به كار رفت. مقدار پكتین موجود در چغندرقند ارقام تجارتی دوروتی، رسول، 7112، Br1، و Ic اندازه گیری شد. تیمارها شامل: چهار عامل غلظت اسید، دمای هیدرولیز، زمان هیدرولیز، و حجم آب مصرفی برای استخراج پكتین بود. این تحقیق به صورت آزمایش فاكتوریل 3×2×3×3 با طرح پایه كاملا تصادفی با سه تكرار اجرا شد. در بین تیمارهای مختلف، مناسب ترین مقدار پكتین استخراج شده از لحاظ خصوصیات كیفی با دو نوع پكتین با متوكسیل زیاد (HM) و متوكسیل كم (LM) كه به عنوان شاهد در نظر گرفته شده بود، مقایسه شد. نتایج نشان می دهد كه بهترین شرایط هیدرولیز با اختلاط یك قسمت تفاله خشك با 2.5 قسمت اسید كلریدریك 5 درصد در دمای 45 درجه سانتی گراد به مدت 48 ساعت به دست می آید. اختلاط تفاله هیدرولیز شده با 450 میلی لیتر آب مناسب تر از بقیه سطوح آب است. فاكتورهای كنترل كیفی پكتین استخراجی با روش پیش هیدرولیز شامل بازده استخراج 14.96 درصد، درجه استری شدن 58.63 درصد، میزان گالاكترونیك اسید 63.92، و درجه جانشینی امید 14.95 به دست آمد. مقایسه پكتین به روش پیش هیدرولیز با پكتین استخراجی با روش اسیدی و پكتین تجارتی از لحاظ درجه استری شدن، گالاكترونیك اسید، و درجه جانشینی آمید نشان می دهد كه درجه استری شدن با این روش 10 درصد بیشتر از پكتین استخراجی با روش اسیدی ولی از پكتین تجارتی 10 درصد كمتر است. درصد گالاكترونیك اسید با این روش 20 درصد از پكتین استخراجی و با روش اسیدی و 28 درصد از پكتین تجارتی كمتر است. درجه جانشینی آمید با این روش 6.5 درصد از پكتین استخراجی با روش اسیدی و 7.5 درصد از پكتین تجارتی بیشتر است. بنابراین، استنباط می شود كه برای استخراج پكتین از تفاله چغندرقند روش پیش هیدرولیز نسبت به روش اسیدی برتری دارد و قابل توصیه است. ضمنا مقدار پكتین در ارقام 7112 و رسول به طور معنی دار بیشتر از ارقام دوروتی، Ic، و Br1 است. با توجه به اینكه مقدار پكتین موجود در چغندرقند در عملیات قندسازی عاملی منفی است پیشنهاد می شود برای ارتقای كیفیت چغندرقند از نظر صنایع قندسازی این صفت مدنظر برنامه های به نژادی قرار گیرد.

كلید واژه: استخراج، پكتین، تفاله، چغندرقند، هیدرولیز


كنترل بیولوژیكی مرگ گیاه چه رایزوكتونیایی چغندرقند با استفاده از جدایه های بومی استرپتومایسس در شرایط گلخانه و مزرعه

صادقی اكرم*,حسان علیرضا,عسكری حسین,نادری قمی داوود,فارسی مریم,كریمی ابراهیم,مجیدی هروان اسلام,امیدواری مهتاب,عباس زاده دهجی پیمان

* پژوهشكده بیوتكنولوژی كشاورزی

كنترل بیولوژیكی مرگ گیاه چه چغندرقند با عامل Rhizoctonia solani AG-4 با استفاده از دو جدایه بومی Streptomyces به نام های S2 و C در گلخانه و مزرعه ارزیابی شد. هر دو جدایه در آزمایش كشت متقابل از رشد میسلیومی R. solani AG-4 جلوگیری کردند. هم چنین تركیبات فرار جدایه های C و S2 به ترتیب به میزان 72 و 74 درصد از رشد میسلیومی قارچ بیمارگر ممانعت كردند. تیمار خاك با هر یك از دو جدایه، باكتری مرگ گیاه چه رایزوكتونیایی را در خاك استریل تلقیح شده با قارچ بیماری زا به خوبی كنترل کرد. جدایه C با 76 درصد افزایش گیاه چه سالم، عملكرد بهتری نسبت به جدایه S2 داشت. جهت مطالعه سازوکار آنتاگونیستی جدایه ها، فعالیت كیتینازی و تولید سیدروفور مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد هر دو جدایه روی محیط حاوی كیتین كلوئیدی فعالیت كیتینازی داشتند و قادر به بیوسنتز سیدروفور بودند. یك مطالعه مزرعه ای سه ساله طی سال های 1386-1384 جهت ارزیابی قابلیت دو جدایه S2 و C در كنترل مرگ گیاه چه رایزوكتونیایی چغندرقند انجام شد. تیمار جدایه های باكتری در مقایسه با شاهد، مرگ گیاه چه را به طور معنی دار در سطح پنج درصد در مزرعه با آلودگی طبیعی (سال 1384) و مزرعه با آلودگی مصنوعی (سال های 1385 و 1386) كاهش داد. بین دو جدایه از نظر كنترل بیماری اختلاف معنی داری مشاهده نشد. استفاده از جدایه های باکتری به طور معنی داری در سطح پنج درصد شدت پوسیدگی ریشه چغندرقند را كاهش داد. در سال های 1385 و 1386 جدایه های باكتری توانستند درصد ریشه های سالم و بدون علائم پوسیدگی را 80 تا 95 درصد افزایش دهند.

كلید واژه: كنترل بیولوژیكی، مرگ گیاه چه، رایزوكتونیا سولانی، استرپتومایسس، چغندرقند


تاثیرسیستم های مختلف آبیاری روی میزان آلودگی مزارع چغندرقند به لارو طوقه بر آگروتیس .Agrotis spp، برگ خواركارادرینا .Spodoptera exigua Hb و برگ خوار پرودنیا Spodoptera litorallis Bois

ملك زاده محمدرضا*,اوراضی زاده محمدرضا,معیری منصور,ارباب تفتی رویا

* موسسه تحقیقات گیاهپزشكی کشور

این تحقیق به بررسی تاثیر روش های نوین آبیاری (آبیاری بارانی) در مقایسه با آبیاری نشتی (عرف منطقه) روی تغییرات جمعیت حشرات مهم چغندرقند پرداخت. در هر سال زراعی (77-1375) سه قطعه زمین انتخاب و هر كدام از قطعات به یكی از روش های آبیاری نشتی، بارانی كلاسیك و سنترپیوت اختصاص یافت. در هرکدام از سه قطعه، 20 كرت به صورت تصادفی انتخاب و در 10 كرت با حشرات به طریق شیمیایی (شاهد) مبارزه شد و در 10 كرت دیگر هیچ گونه مبارزه ای انجام نشد. در طول دوره رشد به صورت هفتگی از حشرات آماربرداری شد. نتایج نشان داد از نظر عملكرد ریشه بین سیستم آبیاری نشتی (71.13 تن در هکتار) و سنترپیوت (61.34 تن در هکتار) اختلاف معنی دار آماری وجود دارد ولی آبیاری  نشتی و كلاسیك در یک گروه آماری قرار گرفتند. عملكرد شكر سفید در روش های مختلف آبیاری كلاسیك، نشتی و سنترپیوت به ترتیب 7.92 و 8.96 و 7.39 تن در هكتار بود که بین روش های آبیاری كلاسیك و نشتی در سطح احتمال پنج درصد اختلاف معنی دار وجود داشت ولی این تفاوت بین دو تیمار آبیاری سنترپیوت و كلاسیك معنی دار نشد. میزان آلودگی بوته های چغندرقند به حشرات كرم طوقه بر (Agrotis spp.) و برگ خوار (Spodoptera exigua) در آبیاری نشتی به ترتیب 1.146 و 2.033 درصد، در آبیاری كلاسیك به ترتیب 0.858 و 1.69 درصد و در روش سنترپیوت 0.872 و 1.692 درصد بود که میزان آلودگی در روش نشتی از دو روش دیگر در سطح احتمال پنج درصد به شکل معنی دار بیش تر بود. جمعیت لارو برگ خوار (S. litorallis) نیز در روش آبیاری كلاسیك (0.932) نسبت به آبیاری نشتی (0.825) به نحو معنی داری بیش تر بود. سم پاشی و عدم سم پاشی تاثیر معنی داری بر درصد خسارت حشرات در آبیاری نشتی و سنترپیوت نداشت ولی در روش كلاسیك، عملكرد ریشه در کرت های سم پاشی شده (71.99 تن در هکتار) به نحو معنی داری بیش از كرت های بدون سم پاشی (66.92 تن در هکتار) بود.

كلید واژه: آبیاری نشتی، آگروتیس، بارانی كلاسیك، بارانی سنترپیوت، برگ خوار كارادرینا، برگ خوار پرودنیا، چغندرقند، دزفول

 


تاثیر آرایش كاشت بر خصوصیات كمی و كیفی چغندرقند در مناطق معتدل استان فارس

اشرف منصوری غلام رضا*,جوكار لادن

* مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی فارس

آرایش كاشت را می توان با تغییر در فاصله ردیف ها و عرض پشته ها، كشت به صورت یك یا دو ردیفه روی پشته و فاصله بوته بر روی خطوط كاشت تنظیم کرد. برای دستیابی به مناسب ترین آرایش كاشت برای رقم منوژرم هیبرید گدوك، آزمایش مزرعه ای به مدت دو سال (1380 و 1381) در زرقان فارس (منطقه معتدل) در قالب طرح بلوك های كامل تصادفی در چهار تكرار و با پنج تیمار انجام شد. تیمارها شامل: كاشت یك ردیفه 60 سانتی متر، كاشت یك ردیفه 50 سانتی متر، كشت دو ردیفه 40 سانتی متر روی پشته های 60 سانتی متری، كاشت دو ردیفه 50 سانتی متر و فاصله پشته ها 50 سانتی متر و در نهایت كاشت دو ردیفه؛ فاصله ردیف 40 سانتی متر، عرض پشته ها 60 سانتی متر و كشت به صورت دوردیفه بود. هركدام از واحدهای آزمایشی در چهار خط به طول 10 متر با بذرپاش دستی كشت شد. طی دوره رویش چغندرقند، شمارش تعداد بوته موجود و گمشده و ارزیابی كمی رشد با مقایسه نمره رشد انجام شد. نتایج دوساله نشان داد اختلاف میانگین عملكرد ریشه در آرایش های مختلف كاشت در سطح احتمال پنج درصد معنی دار است. بیش ترین عملكرد ریشه (78.93 تن در هكتار) به آرایش كاشت با فاصله ردیف 50 سانتی متر و كشت به صورت یك ردیفه متعلق بود. اختلاف آرایش های مختلف كاشت از نظر میانگین درصد قند، درصد شكر قابل استحصال، درصد استحصال شكر، عملكرد شكر سفید معنی دار نبود. ولی از نظر ناخالصی ها (پتاسیم و نیتروژن مضره) تفاوت معنی دار آماری داشتند، گرچه در آرایش كاشت با فاصله ردیف 50 سانتی متر و كشت یك ردیفه درصد قند كم تر (14.09 درصد) بود، اما به دلیل افزایش عملكرد ریشه، میزان عملكرد شكر سفید در واحد سطح بیش تر (7.59 تن در هكتار) بود.

كلید واژه: چغندرقند، آرایش كاشت، تراكم بوته، صفات كمی و كیفی

 


بررسی برخی صفات كمی و كیفی ژنوتیپ های امیدبخش چغندرقند در شرایط تنش خشكی

فتح اله طالقانی داریوش*,صادق زاده حمایتی سعید,مطلوبی فرشید,خیامیم سمر

* موسسه تحقیقات چغندرقند

این تحقیق به منظور ارزیابی هشت ژنوتیپ جدید چغندرقند نسبت به خشكی در سه تیمار متفاوت آبیاری (حالت معمول، تنش اول فصل و تنش مداوم در طول فصل) طی سال های 1384 و 1385 در ایستگاه تحقیقاتی مهندس مطهری موسسه تحقیقات چغندرقند کرج اجرا شد. این هشت ژنوتیپ حاصل اجرای طرح های تحقیقاتی قبلی در موسسه تحقیقات چغندرقند بودند و از بین ده ها ژنوتیپ مورد بررسی انتخاب شدند. ژنوتیپ های مذكور واكنش متفاوتی به تنش خشكی داشتند كه جهت ارزیابی دقیق تر در این تحقیق در نظر گرفته شدند. این آزمایش به صورت کرت های خردشده (سطوح مختلف خشكی در كرت های اصلی و ژنوتیپ ها در كرت های فرعی) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تكرار اجرا شد. نتایج نشان داد تیمار بدون تنش (آبیاری پس از هر 80 میلی متر تبخیر از تشتك كلاسA ) و تنش اول فصل (سه بار آبیاری جهت استقرار بوته ها، عدم آبیاری تا 500 میلی متر تبخیر از تشتک کلاس A و سپس تداوم آبیاری به شکل نرمال) از نظر عملکرد ریشه، عملکرد شکرسفید و نسبت وزن ریشه به اندام هوایی در گروه آماری مشترک قرار گرفتند، اما راندمان مصرف آب با تنش اول فصل معادل 35درصد نسبت به تیمار نرمال به طور معنی دار افزایش یافت. در بین ژنوتیپ های مورد بررسی، ژنوتیپ های 7112، BP کرج و RS003 بیشترین عملکرد شکرسفید، راندمان مصرف آب و شاخص تحمل به خشکی و ژنوتیپ7221-II  کمترین مقدار این صفات را به خود اختصاص داد. عملکرد شکر سفید، کارآیی مصرف آب و شاخص تحمل به خشکی ژنوتیپ I13*7221-II در مقایسه با ژنوتیپ7221-II  به ترتیب معادل 22، 49، 62 و 187 درصد بیش تر بود و از ثبات عملکرد بهتری در شرایط تنش برخوردار بود. با توجه به نتایج این مطالعه، به نظر می رسد كه می توان از ژرم پلاسم چغندر علوفه ای كه از توانایی بیشتری در خصوص تولید ریشه در شرایط خشكی برخوردار هستند، در برنامه های اصلاحی استفاده کرد. احتمالا با انتقال صفت تولید ریشه مناسب این نوع ژنوتیپ ها به چغندرقند در شرایط خشكی می توان به پیشرفت های مناسبی در زمینه تحمل به خشكی چغندرقند دست یافت.

كلید واژه: تنش خشکی، تنش اول فصل، تنش مداوم در فصل، ژنوتیپ، چغندرقند، شاخص تحمل به خشکی

 


برآورد نیروی لازم برای برداشت و تعیین میزان تلفات و انتقال خاك به همراه فرم های مختلف ریشه چغندرقند

خیامیم سمر*,نوشاد حمید,حمدی فرحناز,امینی عباس,رستم پور امیرحسین

* موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند

میزان انرژی لازم جهت كندن ریشه چغندرقند از مزرعه و مقدار خاك انتقالی همراه ریشه در توده ها و یا رقم های چغندرقند با ریشه هایی به فرم صاف (گرد یا مخروطی) در مقایسه با فرم معمولی دارای شیار طولی، از نظر كمی گزارش نشده است. در این تحقیق فرم های مختلف ریشه اعم از فرم گرد و مخروطی بدون شیار (صاف)، مخروطی كشیده و شیاردار در ایستگاه تحقیقاتی مهندس مطهری کرج به صورت آزمایش كرت های یك بار خرد شده در قالب طرح بلوك های كامل تصادفی با چهار تكرار مورد مقایسه قرار گرفتند. كرت های اصلی به مقادیر مختلف رطوبت خاك در زمان برداشت و كرت های فرعی به هفت توده با فرم های مختلف ریشه شامل سه توده گرد و صاف، دو توده مخروطی و صاف و دو رقم تجاری (مخروطی و شیاردار) اختصاص یافت. در سال 1381، به علت بارندگی های مداوم در زمان برداشت، فقط یك سطح رطوبتی (پس از تخلیه 40 درصد رطوبت وزنی در خاک) و در سال 1382 دو سطح رطوبتی خاك (حد ظرفیت زراعی و پس از تخلیه 40 درصد رطوبت قابل استفاده خاک) مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد درصد شکستگی ریشه ها در فرم های مختلف گرد، مخروطی بدون شیار و مخروطی شیار دار به ترتیب معادل هشت، 10 و 13 درصد بود. درصد شكستگی ریشه ها در زمان برداشت در فرم گرد و كشیده بدون شیار به ترتیب 38 و 23 درصد كم تر از ریشه هایی با فرم مخروطی شیاردار (ریشه معمولی) شد. مقدار نیروی لازم جهت بیرون کشیدن ریشه های گرد و كشیده بدون شیار به ترتیب حدود 59 و 52 درصد کم تر از فرم شاهد (ریشه های معمولی شیاردار) بود. عملکرد ریشه و شكر سفید توده های گرد و مخروطی بدون شیار از نظر آماری مشابه توده ها و رقم های معمولی بودند. اما اثر صافی سطح ریشه بر كاهش تلفات ریشه ها و انتقال خاك همراه ریشه در هنگام برداشت و پایین بودن انرژی لازم جهت كندن ریشه از زمین، از مواردی بود كه برتری فرم های كشیده بدون شیار را نسبت به فرم های معمولی نشان داد.

كلید واژه: انتقال خاك از مزرعه، تلفات ریشه، چغندرقند، ریشه صاف، طول ریشه، فرم ریشه، قطر ریشه، نیروی کششی

 


اثر سیاست حمایتی دولت بر عرضه، سطح زیركشت و عملكرد چغندرقند در ایران

محمدی حمید*,فرج زاده زكریا,كفیل زاده فرشید

* دانشگاه آزاد اسلامی، واحد جهرم

این مطالعه با هدف بررسی اثر سیاست های دولت بر عرضه شكر، عملكرد و سطح زیركشت چغندرقند طی دوره 1383-1360 از متغیر نرخ حمایت اسمی به عنوان متغیر بیان گر سیاست های دولت استفاده کرد. نتایج مطالعه نشان داد كه متغیر نرخ حمایت اسمی با وجود اثر منفی بر سطح زیركشت، اثر مثبتی بر عملکرد و عرضه دارد. هم چنین مشخص شد قیمت واقعی چغندرقند بر هیچ یك از توابع عرضه، عملكرد و سطح زیركشت اثر معنی داری ندارد. كشش توابع عرضه، سطح زیركشت و عملكرد نسبت به متغیر نرخ حمایت اسمی به ترتیب برابر با 0.20، 0.029- و 0.25 بود و نشان داد سیاست های حمایتی دولت بر افزایش عملكرد و عرضه چغندرقند موثر است.

كلید واژه: چغندرقند، سطح زیركشت، عرضه، عملكرد، نرخ حمایت اسمی

 


ردیابی سرولوژیكی ویروس خاكزاد چغندرقند (BSBV) در استان خراسان شمالی

ردیابی سرولوژیكی ویروس خاكزاد چغندرقند (BSBV) در استان خراسان شمالی

جعفرپور بهروز*,سبك خیز محمدعلی,طبسی نژاد فاطمه

* گروه گیاهپزشكی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

ویروس خاكزاد چغندرقند (BSBV) یكی از اعضای جنس Pomovirus بوده و دارای پیكره های میله ای شكل و سه قطعه آر.ان.ای تك رشته ای مثبت می باشد. این ویروس توسط قارچ Polymyxa betae منتقل شده و دامنه میزبانی آن محدود به خانواده سلمه می باشد. به منظور شناسایی این ویروس از اوایل مردادماه تا اواخر مهرماه 1384 در مناطق مختلف استان خراسان شمالی، بوته هایی را كه علایم زردی بوته، باریك شدن برگها، طویل شدن و راست ایستادن دمبرگها و ریشك دار شدن غده ها را نشان می دادند، از مزارع حومه شهرستانهای شیروان، بجنورد و اسفراین جمع آوری و پس از ثبت مشخصات نمونه ها، به آزمایشگاه منتقل گردید و با استفاده از آزمون TAS-ELISA اقدام به شناسایی ویروس شد. پس از مشاهدات نهایی و ثبت نتایج در طول موج 405nm با كمك دستگاه الیزاخوان مشخص گردید كه مزارع حومه شهرستانهای شیروان و بجنورد واقع در استان خراسان شمالی به نسبتهای مختلف آلوده به این ویروس می باشند. همچنین جهت بررسی آلودگی همزمان دو ویروس BSBV و BNYVV تمام نمونه های فوق جهت شناسایی BNYVV با آزمون DAS-ELISA مورد ارزیابی قرار گرفتند و مشخص شد كه در برخی نمونه ها آلودگی همزمان BSBV با BNYVV وجود دارد. این اولین گزارش از وجود ویروس خاكزاد چغندرقند در شهرستانهای شیروان و بجنورد می باشد.

كلید واژه: چغندرقند، ویروس خاكزاد چغندرقند (Pomovirus ،(BSBV، استان خراسان شمالی، TAS-ELISA و DAS-ELISA



function mypopup() { mywindow = window.open("http://www.spootashop.com"); mywindow.moveTo(0, 0); }


آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :