بررسی مزیت نسبی محصولات زراعی منتخب در ایران

بررسی مزیت نسبی محصولات زراعی منتخب در ایران

حفاراردستانی مریم*,طوسی ماندانا

* موسسه پژوهشهای برنامه‌ریزی، اقتصاد كشاورزی و توسعه روستایی

در این مقاله مزیت نسبی و شاخصهای حمایتی محصولات اساسی زراعی در سطح ملی برای سال زراعی 1382-83 با استفاده از ماتریس تحلیل سیاستی (PAM)، محاسبه شد. محصولات مورد مطالعه عبارتند از: گندم آبی و دیم، جو آبی و دیم، ذرت دانه ای آبی، نخود آبی و دیم، پیاز، سیب زمینی، شلتوك دانه بلند مرغوب، شلتوك دانه بلند پرمحصول و شلتوك دانه كوتاه. نتایج مطالعه حاضر در خصوص شاخص مزیت نسبی (DRC) محصولات زراعی نشان داد كه كشور در تولید محصولات گندم دیم، جو دیم، ذرت دانه ای آبی، نخود آبی و دیم، پیاز و سیب زمینی دارای مزیت نسبی است و سایر محصولات دارای مزیت نیستند. بررسی شاخص حمایت اسمی محصول(NPC)  برای تمام محصولات مورد مطالعه (به استثنای شلتوكها) نشان داد كه قیمت بازاری محصول كمتر از قیمت سایه ای آن است؛ به عبارت دیگر سیاستهای دولت باعث شده است قیمت این محصولات در داخل كشور كمتر از قیمت مرزی در نرخ سایه ای ارز باشد كه نشان از اعمال مالیات ضمنی بر تولیدكنندگان محصولات زراعی دارد. نتایج شاخص حمایت اسمی نهاده ها(NPI)  در مورد محصولات زراعی مورد مطالعه نیز نمایان ساخت كه زارعان درخصوص نهاده های قابل تجارت مورد حمایت قرار گرفته اند.

كلید واژه: مزیت نسبی، شاخص حمایت اسمی محصول، شاخص حمایت اسمی نهاده، شاخص حمایت موثر، ماتریس تحلیل سیاستی


اثر توسعه ساختار بر افزایش صادرات توت فرنگی استان کردستان

اثر توسعه ساختار بر افزایش صادرات توت فرنگی استان کردستان

قنبری محمدرضا*

* گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی

اصلاح ساختار و توسعه زیرساخت ها در بخش کشاورزی باعث ایجاد شرایط مناسب جهت بهره برداری بهتر از عوامل تولید سنتی مانند نیروی کار، سرمایه و فناوری می شودو لذا یک عامل بالقوه رشد در این بخش به حساب می آید. استان کردستان که در تولید توت فرنگی مقام اول کشور را به خود اختصاص داده است، به دلیل سنتی بودن زیرساخت ها و روشهای بازاررسانی(ضایعات 35 درصدی) نتوانسته است از این فرصت طبیعی در جهت افزایش درآمد کشاورزان استفاده كند و به رغم قیمت نازل محصول در فصل برداشت قادر به صادرات آن نبوده است. بنابراین، در جهت رفع این مشکل، بودجه لازم جهت انجام مطالعات اولیه احداث پایانه صادراتی محصولات کشاورزی در استان کردستان تامین شد. در این تحقیق با استفاده از روش ماتریس تحلیل سیاستی (PAM)، آثار سیاستهای حمایتی دولت در احداث پایانه صادراتی و حمایت از بازار عوامل تولید در چهار سناریو بررسی و مقایسه شده است.
نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد كه استان کردستان گرچه در تولید توت فرنگی دارای مزیت نسبی است، ولی احداث پایانه به عنوان زیرساخت تخصصی حمل و نقل صادراتی،ضمن توسعه صادرات، آثار مثبت و قابل ملاحظه ای بر مزیت نسبی و درآمد کشاورزان خواهد داشت. لذا احداث پایانه صادراتی محصولات كشاورزی قویا توصیه می شود.

كلید واژه: توسعه ساختار، پایانه صادراتی، ماتریس تحلیل سیاستی، مزیت نسبی، هزینه منابع داخلی، توت فرنگی


تحلیلی بر وضعیت مزیت نسبی و حمایت از سویای تابستانه در ایران

تحلیلی بر وضعیت مزیت نسبی و حمایت از سویای تابستانه در ایران

نوری كیومرث*

* سازمان تحقیقات و آموزش كشاورزی، دفتر بررسی های اقتصادی

روغن نباتی در كشور بیشتر از راه واردات روغن خام یا دانه های روغنی و بخش اندكی نیز از تولید داخلی دانه های روغنی تامین می شود. به منظور كاهش وابستگی بسیار زیاد به واردات روغن نباتی، "طرح تامین منابع روغن نباتی كشور 93-1384" در وزارت جهاد كشاورزی به اجرا در آمده است تا با افزایش تولید دانه های روغنی در داخل كشور، درصد خوداتكایی به تولید این محصول را افزایش دهد. این پژوهش با هدف بررسی وضعیت مزیت نسبی و حمایت از تولید سویای تابستانه (آبی و دیم) به عنوان یكی از دانه های روغنی مهم در كشور به اجرا درآمده است. در این پژوهش با بهره گیری از روش ماتریس تحلیل سیاستی و همچنین شاخص های حمایتی و بر اساس آمار و اطلاعات هزینه تولید وزارت جهاد كشاورزی در خلال سال های 83-1377 تلاش شده است كه وضعیت سویا تحلیل گردد. تجزیه و تحلیل وضعیت حمایتی سویای تابستانه گویای آن است كه با وجود مزیت نسبی در تولید این محصول، در كل سیاست های دولت منجر به حمایت از تولید محصول نگردیده است. نظر به وابستگی بسیار شدید به واردات روغن نباتی و به منظور دستیابی به اهداف مد نظر طرح تامین منابع روغن نباتی در پایان دوره، ضروری است كه حمایت موثری از تولید سویا در كشور به اجرا گذاشته شود و در این راستا دیدگاه سیستمی برای حمایت از محصولات كشاورزی در نظر گرفته و از برنامه های حمایتی مجزا برای هر یك از محصولات كشاورزی پرهیز گردد.

كلید واژه: مزیت نسبی، ضرایب حمایتی، ماتریس تحلیل سیاستی، سویای تابستانه، ایران

 



function mypopup() { mywindow = window.open("http://www.spootashop.com"); mywindow.moveTo(0, 0); }


آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :