تبلیغات
برترین مقالات و موضوعات روز کشاورزی - مطالب ابر عملکرد دانه

تعیین صفات موثر بر عملکرد دانه 36 لاین نخود تیپ کابلی (.Cicer arietinum L) در استان های شمال غرب ایران در شرایط دیم

كامل مسعود,مرادی پرویز*

* مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زنجان

در اغلب کشورهای در حال توسعه، گیاهان خانواده نخود مهم ترین منبع پروتئین محسوب می شوند. با وجودی که تعدادی از این گیاهان به خوبی با شرایط دیم سازگاری پیدا کرده اند ظرفیت تولید آن ها اغلب پایین است، از این رو جهت دستیابی به لاین های پرمحصول در استان های شمالغزب کشور، آزمایشی با 36 لاین نخود زراعی تیپ کابلی در سال زراعی 83-1382 در استان های زنجان، آذربایجان غربی و کردستان در قالب طرح لاتیس دو گانه 6´6 انجام شد. در طول آزمایش از صفاتی مانند ارتفاع بوته، تعداد روز تا گلدهی، تعداد روز تا رسیدگی، وزن صد دانه و عملکرد دانه یادداشت برداری شد. پس از تجزیه واریانس های جداگانه، اختلاف معنی داری در سطح 1% بین لاین های از نظر عملکرد مشاهده شد و در استان زنجان لاین شماره 26، در آذربایجان غربی لاین شماره 32 و در کردستان لاین شماره 30 نسبت به سایر لاین ها برتری داشتند. برای جمع بندی نتایج سه مکان، داده های آزمایش با نرم افزار SAS 8 تجزیه واریانس مرکب شدند و تفاوت معنی دار بین ژنوتیپ ها و ژنوتیپ ´ مکان مشاهده شد. میانگین داده های سه مکان محاسبه و علاوه بر همبستگی ساده بین صفات با عملکرد، با استفاده از تجزیه علیت این ضرایب به اثر مستقیم و غیرمستقیم تجزیه شدند. بر این اساس، دو صفت تعداد روز تا رسیدگی و تعداد روز تا گلدهی بیشترین اثر مستقیم را بر عملکرد داشتند. با انجام تجزیه به مولفه های اصلی دو مولفه اصلی استخراج شد که در مجموع 77.23 درصد از کل واریانس مشاهده شده را توجیه می کرد. با تجزیه کلاستر، لاین های مورد بررسی در سه کلاستر، گروه بندی شدند. افراد موجود در کلاستر 1 با افراد موجود در کلاستر 3 بیشترین فاصله ژنتیکی و یا کمترین قرابت ژنتیکی را نشان دادند، بنابراین با توجه به هدف، می توان از انتخاب لاین هایی به عنوان والدین تلاقی در برنامه های دورگ گیری از هر یک از دو کلاستر فوق و تلاقی آن ها، علاوه بر ویژگی ها و صفات تکمیل کننده والدین از وجود حداکثر تنوع ژنتیکی آن ها نیز سود جست.

كلید واژه: نخود، مقایسه عملکرد، تجزیه علیت، همبستگی صفات

 


بررسی اثر كاربرد باكتری های افزاینده رشد گیاه بر ظهور و استقرار گیاهچه و عملکرد دانه دورگ های دیررس ذرت در مزرعه

حمیدی آیدین*,چوكان رجب,اصغرزاده احمد,دهقان شعار مجید,قلاوند امیر,ملكوتی محمدجعفر

* موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، كرج

باکتری های افزاینده رشد گیاه نقش مهمی در مدیریت پایدار حاصلخیزی و تولید بوم نظام های زراعی دارند. به منظور بررسی اثر باکتری های ازوتوباكتر كروكوكوم، آزوسپیریلوم برازیلنس، آزوسپیریلوم لیپوفروم و سودوموناس فلورسنس بر ظهور و استقرار گیاهچه و عملکرد دانه دورگ های ساده دیررس ذرت 700، 704 و دورگ امیدبخش B73×K18، پژوهشی در سال های 1383 و 1384 در مزرعه 400 هکتاری موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج اجرا شد. تیمارهای تلقیح جداگانه بذر دورگ ها با هر باکتری، مخلوطی از دو و سه جنس باکتری و عدم تلقیح (شاهد) و صفات بررسی شده، درصد اولیه و نهایی ظهور، زمان ظهور 50 درصد، زمان نهایی و میانگین زمان ظهور گیاهچه، سرعت ظهور و سرعت تجمعی ظهور گیاهچه، شاخص ظهور گیاهچه، ارتفاع و سطح برگ، وزن خشک بوته و شاخص بنیه گیاهچه در مزرعه (30 روز پس از کاشت) و عملکرد دانه در هکتار بودند. نتایج نشان داد که کلیه صفات تحت تاثیر دورگ های ذرت و باکتری ها قرار گرفتند. نتایج نشان داد كه مایه تلقیح مخلوط سه جنس باکتری سبب بیشترین افزایش درصد و سرعت ظهور گیاهچه و صفات مرتبط و عملکرد دانه دورگ ها شد به طوری که موجب 8 درصد ظهور نهایی و سرعت ظهور گیاهچه و 6 درصد شاخص ظهور گیاهچه را افزایش داده و تلقیح بذر دورگ 700 با باکتری های سه جنس در سال دوم با عملکرد دانه 18711 کیلو گرم در هکتار نسبت به شاهد 32 درصد افزایش یافت و به ترتیب مایه تلقیح دارای دو باکتری ازوتوباكتر كروكوكوم و سودوموناس فلورسنس و تلقیح جداگانه بذر با هر یک از آن ها تاثیر بیشتری داشت. همچنین دورگ 704 بیش از دیگر دورگ ها تحت تاثیر مثبت این باکتری ها قرار گرفت و دورگ های B73×K18 و 700 در مرتبه های بعدی قرار داشتند. بررسی رابطه صفات نیز همبستگی بالای آن ها را مشخص ساخت. بنابراین، بر اساس نتایج این پژوهش این باکتری ها تاثیر قابل ملاحظه ای در افزایش میزان و سرعت ظهور و بنیه گیاهچه و عملکرد دانه دورگ های ذرت دیررس مورد مطالعه در شرایط مزرعه داشتند.

كلید واژه: دورگ های دیررس ذرت، باکتری های افزاینده رشد گیاه، ظهور و استقرار گیاهچه، عملکرد دانه

 


تاثیر کود نیتروژن بر رشد و عملکرد ارقام سویا در خراسان شمالی

تاثیر کود نیتروژن بر رشد و عملکرد ارقام سویا در خراسان شمالی

حاتمی حمید*,آینه بند امیر,عزیزی مهدی,دادخواه علیرضا

* واحد علوم و تحقیقات اهواز

به منظور بررسی اثر کود نیتروژن بر عملکرد و رشد ارقام سویا آزمایشی در دو محیط (سال 1385 در دانشکده کشاورزی شیروان و سال 1386 در مرکز تحقیقات کشاورزی خراسان شمالی) به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا درآمد. فاکتورهای آزمایش شامل رقم در سه سطح (هابیت، سپیده و ویلیامز از گروه رسیدگی 3) و کود نیتروژن در چهار سطح (صفر، 50، 100 و 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار از منبع اوره) بود. نتایج تجزیه مرکب داده ها نشان داد که عملکرد دانه به طور معنی داری تحت تاثیر رقم و کود نیتروژن قرار گرفت، به طوری که رقم ویلیامز بیشترین عملکرد را نسبت به دو رقم دیگر نشان داد، البته اختلاف آن با رقم هابیت خیلی زیاد نبود. نتایج نشان داد كه مصرف كود نیتروژن به طور معنی داری موجب افزایش عملكرد دانه در مقایسه با تیمار شاهد (عدم مصرف كود نیتروژن) شد. در بین اجزای عملكرد، تعداد غلاف در گره به طور معنی داری تحت تاثیر كود نیتروژن قرار گرفت، به طوری كه با افزایش میزان نیتروژن بر تعداد غلاف در گره افزوده شد. همچنین مشاهده شد كه كاربرد نیتروژن معدنی میزان تجمع ماده خشك، سرعت رشد محصول و شاخص سطح برگ سویا را در مقایسه با تیمار شاهد افزایش داد. در بین ارقام آزمایش، ویلیامز و سپیده در مقایسه با رقم هابیت دارای تجمع ماده خشك سرعت رشد محصول و شاخص سطح برگ بیشتری بودند.

كلید واژه: سویا، کود نیتروژن، عملکرد دانه، شاخص های رشد


بررسی و تعیین رابطه بین صفات مورفوفیزیولوژیک با عملکرد دانه در کلزا (.Brassica napus L)

میری حمیدرضا,امام یحیی,نورمحمدی قربان

به منظور تعیین رابطه ویژگی های مورفوفیزیولوژیک با عملکرد دانه در 16 رقم کلزا، آزمایشی در سال زراعی 84-1383 در شمال شرق استان فارس اجرا گردید. صفات عملکرد دانه، اجزای عملکرد (تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین و وزن هزار دانه)، تعداد شاخه های جانبی بارور، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت اندازه گیری شدند. همچنین در مرحله رشد رویشی و زایشی، وزن مخصوص برگ اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که تعداد خورجین در بوته، تعداد شاخه جانبی بارور، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت همبستگی معنی داری با عملکرد دانه دارند. ارقام با عملکرد دانه بیشتر، از تعداد شاخه جانبی و تعداد خورجین بیشتر و نیز کل ماده خشک و شاخص برداشت زیادتری نسبت به ارقام با عملکرد کمتر برخوردار بودند. همبستگی معنی داری بین عملکرد دانه با تعداد دانه در خورجین، وزن هزار دانه و وزن ویژه برگ مشاهده نشد. با توجه به سهولت اندازه گیری و قابلیت توارث پذیری زیاد، می توان از اجزای عملکرد به ویژه تعداد خورجین در بوته، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت در گزینش ارقام پرمحصول کلزا بهره برد.

كلید واژه: کلزا، عملکرد دانه، اجزای عملکرد دانه، شاخص برداشت، عملکرد بیولوژیک


اثر رقابت یولاف وحشی بر عملکرد و اجزا عملکرد دانه دو رقم گندم بهاره

بهداروند پژمان,فتحی قدرت اله*,مدحج عادل,سیادت سیدعطااله

* دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین

به منظور ارزیابی قابلیت رقابت دو رقم گندم به تغییر تراکم یولاف وحشی آزمایش مزرعه ای به صورت فاکتوریل، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار و با استفاده از سری های افزایشی در سال زراعی 1381-82 در مرکز تحقیقات کشاورزی استان خوزستان انجام شد. فاکتورهای مورد مطالعه شامل تراکم یولاف وحشی در چهار سطح 0)، 50، 100 و 150 بوته در مترمربع) و دو رقم گندم (چمران و فونگ) بودند. نتایج نشان داد عملکرد دانه گندم و صفات وابسته به آن استثنا تعداد دانه در سنبلچه، تحت تاثیر تراکمهای یولاف وحشی قرار گرفت و بطور معنی داری کاهش یافت، تراکم 150 بوته یولاف وحشی در مترمربع سبب کاهش عملکرد دانه به میزان 53.7 درصد در مقایسه با کشت خالص شد. ضریب همبستگی بین تراکم علف هرز و عملکرد دانه منفی و معنی دار (r=-0.95**) در سطح احتمال %1 ارزیابی گردید. قابلیت رقابت رقم چمران در سطوح مختلف تراکم یولاف وحشی نسبت به رقم فونگ کمتر بود. رقم فونگ به دلیل زودرسی، طول دوره رشد کوتاهتر و تلاقی کمتر با دوره رشد علف هرز یولاف وحشی، تغییرات عملکرد دانه کمتری نسبت به رقم چمران داشت، هر چند که رقم چمران به لحاظ پتانسیل بالا از نظر تعداد سنبله در واحد سطح در تمامی تراکم های علف هرز از عملکرد دانه بیشتری برخوردار بود.

كلید واژه: رقابت، تراکم یولاف وحشی، عملکرد دانه، گندم

 


اثر تنش خشکی در مراحل رشدی مختلف بر عملکرد دانه و برخی ویژگی های زراعی و فیزیولوژیکی سه رقم گلرنگ بهاره

امیدی تبریزی امیرحسین*

* موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

ارزیابی عملکرد دانه سه رقم گلرنگ بهاره تحت تاثیر تنش خشکی ایجاد شده در اثر قطع آبیاری در مراحل مختلف رشدی در قالب طرح اسپیلت پلات با پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار و در دو سال زراعی (1383-1381) در کرح انجام شد، تیمار اصلی، شش سطح تنش خشکی در مراحل رشدی تکمه زنی و دانه بندی، تکمه زنی و گلدهی، تکمه زنی، گل دهی، دانه بندی و بدون تنش در ارقام محلی اصفهان، اراک 2811 و FO2 اعمال شد. بر اساس نتایج، بالاترین عملکرد دانه متعلق به رقم محلی اصفهان در تیمار بدون تنش با 1258 کیلوگرم در هکتار بود. این رقم در تیمار تنش ناشی از قطع آبیاری در مرحله پر شدن دانه اختلاف معنی داری در عملکرد دانه نشان نداد. تنش خشکی در مرحله تکمه زنی و گل دهی بیشترین تاثیر را در عملکرد دانه نسبت به مرحله پر شدن دانه داشت، بنابراین، این سطح آبیاری قابل توصیه به زراعین است. ارقام در مرحله گل دهی به حداکثر سرعت رشد محصول (CGR) رسیدند و بعد از آن کاهش سرعت رشد نشان دادند، کمبود رطوبت در مراحل رشد تکمه زنی و گلدهی موجب کاهش شدید سرعت رشد شد. قطع آبیاری در مرحله تکمه زنی و پر شدن دانه باعث کاهش RGR شد. نتایج این بررسی نشان داد با قطع آبیاری پس از پایان مرحله گل دهی یا شروع پر شدن دانه ضمن اینکه عملکرد دانه دچار افت چندانی نمی شود، در مصرف آب نیز صرفه جویی خواهد شد.

كلید واژه: گلرنگ بهاره، تنش خشکی، عملکرد دانه، شاخص های رشد

 


اثرات سیستم های مختلف تغذیه و باکتری های افزاینده رشد (PGPR) بر فنولوژی، عملکرد و اجزای عملکرد آفتابگردان

اكبری پریسا*,قلاوند امیر,مدرس ثانوی سید‌علی محمد

* گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

به منظور بررسی اثر سیستم های تغذیه آلی، تلفیقی، شیمیایی و باکتری های افزاینده رشد (PGPR) بر مراحل فنولوژی، عملکرد و اجزای رقم آلستار آفتابگردان در راستای کاهش مصرف کودهای شیمیایی، اصلاح خاک و بهبود وضعیت تغذیه گیاه، آزمایشی در سال 1386 در مزرعه پژوهشی دانشكده كشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس اجرا شد. در این بررسی از آزمایش کرت های خرد شده در قالب بلوك های كامل تصادفی در 3 تكرار استفاده شد. عامل اصلی در 5 سطح كودی شامل 100 درصد آلی (F1)،25  درصد شیمیایی و 75 درصد آلی (F2)،50  درصد شیمیایی و50 درصد آلی (F3)،75  درصد شیمیایی و 25 درصد آلی (F4) و 100 درصد شیمیایی (F5) و عامل فرعی در 2 سـطح تلقیح شامل (I1) بذور تلقیح شده به ازتوباکتر و آزوسپریلیوم و (I0) تلقیح نشده اجرا شد. نتایج بیانگر آن است سیستم تغذیه شیمیایی (F5) به واحدهای گرمایی کمتری برای مراحل مختلف ظهور طبق، رسیدگی و گل دهی مورد نیاز می باشد، در حالی که سیستم تغذیه 100 درصد آلی (F1) موجب تاخیر در فرا رسیدن ظهور طبق، گل دهی و رسیدگی فیزیولوژیک و نیاز به واحدهای گرمایی بیشتر برای تکمیل مرحله فنولوژی نسبت به سیستم شیمیایی گردیده است. همچنین نتایج نشان داد عملكرد دانه، ارتفاع، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت در سیستم تلفیقی بیشتر از سیستم های شیمیایی و آلی بود (F3>F4>F2>F5>F1). بیشترین و کمترین درصد روغن به ترتیب در تیمار F1 (100 درصد آلی) و تیمار F3 (50 درصد آلی + 50 درصد شیمیایی) به دست آمد. بذور تلقیح شده با باكتری های ازتوباكتر و آزوسپریلیوم (I1) عملكرد دانه، ارتفاع و میزان روغن را در مقایسه با تیمار كنترل (I0) افزایش و درجه روزهای گرمایی برای مراخل فنولوژی را کاهش دادند. بنابراین خصوصیات کمی و کیفی آفتابگردان در تركیب كود زیستی و سیستم تلفیقی از كود دامی و شیمیایی نسبت به زمانی كه به تنهایی استفاده می شود نتیجه بهتری دارند.

كلید واژه: آفتابگردان، باکتری های افزاینده رشد (PGPR)، کود دامی، تلفیقی، کود شیمیایی، عملکرد دانه

 


بررسی تاثیر میزان نیتروژن و مدت زمان تداخل علف های هرز بر عملکرد و اجزا عملکرد ذرت دانه ای (.Zea mays L)

حسینی سیداحمد*,راشدمحصل محمدحسن,نصیری محلاتی مهدی,حاج محمدنیاقالی باف كمال

* گروه زراعت، دانشكده كشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

به منظور بررسی تاثیر میزان نیتروژن و دوره های زمانی تداخل علف های هرز بر عملکرد و اجزا عملکرد ذرت (Zea mays L.)، آزمایشی در سال 1383 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا در آمد. فاکتور اول، میزان نیتروژن (184 و 368 کیلوگرم در هکتار) و فاکتور دوم دوره رقابت ذرت با علف های هرز بر مبنای مراحل رشدی ذرت بود. این دوره ها شامل سه سطح عاری از علف های هرز تا مراحل 4، 8 و 12 برگی ذرت و سه سطح آلوده به علف های هرز تا مراحل 4، 8 و 12 برگی ذرت بود. دو سطح دیگر شامل کرت های عاری از علف هرز و آلوده به علف هرز تا پایان دوره رشد ذرت نیز به عنوان شاهد در نظر گرفته شدند. در این آزمایش تاثیر تداخل علف های هرز بر عملکرد و اجزا عملکرد ذرت معنی دار بود و با افزایش مدت زمان تداخل علف های هرز عملکرد دانه کاهش یافت. اما افزایش میزان نیتروژن از 184 كیلوگرم در هكتار به 368 كیلوگرم در هكتار تاثیر معنی داری بر عملکرد دانه ذرت نداشت و در مواردی (تیمارهای آلوده تا 12 برگی و تداخل تمام فصل) به دلیل فشار زیاد رقابت از سوی علف های هرز، افزایش نیتروژن موجب کاهش عملکرد دانه ذرت شد.

كلید واژه: رقابت علف های هرز، عملکرد دانه، عناصر غذایی، کاهش عملکرد

دریافت مقاله



function mypopup() { mywindow = window.open("http://www.spootashop.com"); mywindow.moveTo(0, 0); }


آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :