مقایسه شاخص های عددی تنوع گونه ای در سه رویشگاه با شدت چرای متفاوت (مطالعه موردی: مرتع گردنه زنبوری ارسنجان)

خادم الحسینی زینب*

* دانشگاه پیام نور، مركز خرامه استان فارس

حفاظت همه جانبه از اکوسیستم های مرتعی مستلزم مدیریت بر مبنای حفظ و نگهداری از تنوع گونه ای موجود در آنهاست. یکی از فشارهای مخرب فیزیکی بر عرصه مرتع که باعث کاهش و تغییر در تنوع گونه ای می گردد، چرای مفرط دام می باشد. به منظور بررسی اثرات چرای دام بر تنوع گونه ای و مقایسه آن با عرصه قرق در مرتع گردنه زنبوری ارسنجان، سه رویشگاه متفاوت قرق شده، تحت چرای متوسط و تحت چرای سنگین انتخاب و با استفاده از 15 قاب یک متر مربعی در طول 3 ترانسکت اقدام به نمونه برداری گردید. در داخل هر قاب فهرست گونه های موجود، درصد تاج پوشش و تعداد افراد هر گونه یادداشت شد. برای ارزیابی شاخص های عددی تنوع، از نرم افزار Ecological Methodology استفاده و شاخص های تنوع سیمپسون، شانون، N1 هیل و بریلوئین محاسبه گردید. تجزیه داده ها در محیط نرم افزار SPSS انجام شد و مقایسه شاخص های مختلف تنوع بین مناطق با شدتهای چرایی مختلف توسط آزمون توکی صورت پذیرفت. نتایج حاصل از محاسبه شاخص های تنوع نشان داد مقدار عددی تنوع در تمامی شاخص های مورد محاسبه در منطقه قرق بیشترین مقدار و در منطقه با چرای سنگین کمترین مقدار را دارد. تمامی شاخصهای مورد استفاده، متنوع تر بودن عرصه قرق را در مقایسه با عرصه تحت چرای سنگین تایید کرده و آزمون آماری توکی نیز معنی دار بودن اختلاف بین این دو عرصه را از لحاظ تفاوت در میزان تنوع در سطح آماری 5 درصد به اثبات رساند. سه شاخص تنوع سیمپسون، شانون و N1 هیل در منطقه قرق و منطقه تحت چرای متوسط تفاوت معنی داری را نشان ندادند. در حالیکه بین منطقه تحت چرای متوسط و عرصه تحت چرای سنگین در سطح 5 درصد تفاوت آماری معنی دار وجود داشت. شاخص بریلوئین بین عرصه تحت چرای متوسط با منطقه تحت چرای سنگین و نیز با عرصه قرق هیچ اختلاف آماری معنی داری را نشان نداد.

كلید واژه: تنوع گونه ای، شدت چرا، شاخص تنوع، ارسنجان


بررسی اثر شدت چرا بر نفوذپذیری مراتع شور و قلیا اینچه برون استان گلستان

حسینی سیدعلی*,سپهری عادل,بارانی حسین,بهره مند عبدالرضا

* دانشگاه علوم كشاورزی و منابع طبیعی گرگان

سرعت نفوذ آب به داخل خاک به عواملی همچون پوشش سنگی و لاشبرگ، پوشش تاجی، قشر سطحی خاک، شدت بارندگی، مقدار مواد درشت در سطح خاک، شیب زمین، بافت خاک، جرم مخصوص ظاهری و میزان رطوبت اولیه بستگی دارد. مهمترین عوامل موثر بر سرعت نفوذ در مراتع، لگدکوبی دام و کاهش پوشش گیاهی در اثر چرای بی رویه است. الگوی پراکنش گیاهی در این مراتع به صورت لکه های گیاهی است. با توجه به حساس و شکننده بودن تعادل اکولوژیک موجود بین عوامل محیطی و لکه های گیاهی و نقش فشار چرا در ایجاد و تغییر عوامل خاکی، ارایه هر راهکار مدیریتی در جهت بهبود مراتع منطقه، مستلزم شناخت تاثیر چرا و قرق در تغییر الگوی لکه های گیاهی و رابطه آن با عوامل خاکی از جمله نفوذپذیری است. از طریق رسم منحنی تعداد دانگ ها نسبت به فاصله از آغل 3 ناحیه فشار چرایی سنگین (A)، محدوده چرایی ثابت (B) و محدوده بدون چرا (C) تعیین شد. با نصب حلقه های زوجی، نفوذپذیری خاک نسبت به آب در نواحی با شدت چرایی متفاوت تعیین گردید. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری شدت نفوذ و میزان نفوذ نهایی آب در خاک بین سه تیمار اصلی نشان داد که بین تیمار C و تیمار محدوده A و B به ترتیب در سطوح یک و 5 درصد اختلاف معنی دار وجود دارد. شدت نفوذ در بین لکه های گیاهی سه تیمار اختلاف معنی داری نداشته اما خاک لخت سه تیمار فوق اختلاف معنی داری در سطح یک درصد وجود دارد. شدت نفوذ در تیمارهای فرعی بین لکه های گیاهی و خاک لخت در سطح یک درصد اختلاف معنی دار دارد.

كلید واژه: شدت چرا، نفوذپذیری، مراتع شور و قلیا، استان گلستان

 



function mypopup() { mywindow = window.open("http://www.spootashop.com"); mywindow.moveTo(0, 0); }


آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :