سمیت تنفسی اسانس های پنج گونه گیاه دارویی روی حشرات

سمیت تنفسی اسانس های پنج گونه گیاه دارویی روی حشرات کامل سوسک چهارنقطه ای حبوبات (Callosobruchus maculatus (Fabricius و شپشه آرد (Tribolium castaneum (Herbest

میركاظمی فائزه,بندانی علیرضا*,صباحی قدرت اله

* گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

در این تحقیق سمیت تنفسی هفت غلظت مختلف (185.2، 370.4، 555.5، 740.7، 925.4، 1111.1 و 1296.3 میكرولیتر در لیتر آب) از اسانس های پنج گونه گیاهی اسطوخودوسLavandula vera L. ، اکلیل کوهی Rosmarinus  officinalis L.، رازیانه Foeniculum vulgare L.، ترخون Artemisia dracunculus L. و مرزه Satureja hortensis L. روی دو گونه مهم آفت انباری، سوسك چهار نقطه ای حبوباتCallosobruchus maculatus (Fabricius)  و شپشه آرد Tribolium castaneum (Herbest) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که سوسک چهار نقطه ای حبوبات نسبت به شپشه آرد به اسانس ها حساس تر است. در بین اسانس های گیاهان مختلف اکلیل کوهی سمیت تنفسی بالایی روی سوسك چهار نقطه ای حبوبات نشان داد به طوری كه میزان مرگ و میر سوسك چهار نقطه ای حبوبات در پائین ترین غلظت اسانس اکلیل کوهی بعد از گذشت 12 ساعت به %100 رسید در حالی كه میزان مرگ و میر شپشه آرد در همین غلظت بعد از گذشت 12 ساعت تنها 5 درصد بود که پس از 24 ساعت به 30 درصد رسید. در مورد اسانس ترخون كه سمیت تنفسی حاصله نسبت به سایر اسانس ها بر روی سوسك چهار نقطه ای حبوبات و شپشه آرد كمتر بود در بالاترین غلظت اسانس میزان مرگ و میر در سوسك چهار نقطه ای حبوبات بعد از 18 ساعت به 100 درصد و در مورد شپشه آرد بعد از 24 ساعت به 95 درصد رسید. میزان مرگ و میر سوسک چهار نقطه ای حبوبات در بالاترین غلظت اسانس های اسطوخودوس، رازیانه و مرزه به ترتیب بعد از 5، 18 و 18 ساعت و در مورد شپشه آرد بعد از 24 ساعت به %100 رسید. LT50 محاسبه شده جهت بررسی دوام اسانس اسطوخودوس برای سوسك چهار نقطه ای حبوبات و شپشه آرد به ترتیب 24.96 و 4.78 برای اسانس اسطوخودوس، 30.14 و 11.73 برای اسانس اکلیل کوهی، 15.64 و 8.71 روز برای اسانس رازیانه، 11.74 و 6.10 برای اسانس ترخون و 12.28 و 3.60 روز برای اسانس مرزه تعیین گردید.

كلید واژه: اسانس، سمیت تنفسی، آفات انباری، اسطوخودوس، اکلیل کوهی، رازیانه، ترخون، مرزه


مقایسه ترکیبهای موجود در اسانس مرزه بختیاری (Satureja bachtiarica Bunge) در مراحل قبل از گلدهی و گلدهی کامل در رویشگاه و مزرعه

احمدی شهلا*,سفیدكن فاطمه,باباخانلو پرویز,عسگری فاطمه,خادمی كریم,ولی زاده ناهید,كریمی فر محمدعلی

* مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان

جنس مرزه در دنیا حدود 30 گونه دارد كه Satureja bachtiarica Bunge یكی از گونه های اندمیك این جنس در ایران است. به منظور بررسی تغییرات ترکیبهای اسانس مرزه بختیاری، نمونه ها در سال 1382 در خرم آباد و به روش اسپلیت فاكتوریل در سه تكرار در قالب طرح بلوك كامل تصادفی در 36 كرت كشت شدند. سرشاخه های گیاه جهت بررسی كمیت و كیفیت اسانس در سال دوم و در دو مرحله قبل از گلدهی و گلدهی از رویشگاه گیاه و مزرعه جمع آوری شدند و از آنها اسانس تهیه شد. اسانسهای حاصل با استفاده از دستگاههای آنالیز GC و GC/MS مورد شناسایی كیفی و كمی قرار گرفتند. در اسانس مرزه بختیاری جمع آوری شده از رویشگاه در مرحله قبل از گلدهی، عمده ترین ترکیبهای شناسایی شده پارا – سیمن (%36.5)، كارواكرول (%20.0) و تیمول (%19.2) و در مرحله گلدهی کامل پارا – سیمن (%23.2)، كارواكرول (%25.8)، تیمول (%1.3) و منتون (%18.5) بودند. در اسانس مرزه بختیاری جمع آوری شده از مزرعه در مرحله قبل از گلدهی عمده ترین این تركیبها پارا – سیمن (%28.6) و كارواكرول (%48.6) و در مرحله گلدهی کامل پارا - سیمن (%21.2) و كارواكرول (%62.3) بودند. بازده اسانس مرزه بختیاری كشت شده و جمع آوری شده از رویشگاه در مراحل قبل از گلدهی و گلدهی کامل به ترتیب (%1.1 و %2.1) و (%1.8 و %1.1) بود. مقایسه میزان كارواكرول در مرزه بختیاری كشت شده و وحشی در مراحل قبل از گلدهی و گلدهی کامل كه به ترتیب %48.6، %62.3 و %20، %25.8 بودند، نشان دهنده این است كه تغییرات شرایط اكولوژیك ازجمله: ارتفاع از سطح دریا، دما، خاك، رطوبت، اقلیم و ... بر درصد كارواكرول تاثیر مثبت داشته است.

كلید واژه: Satureja bachtiarica Bunge، اسانس، كارواكرول، پارا - سیمن، تیمول


شناسایی اجزای تشکیل دهنده اسانس و بررسی عصاره کلروفرمی گیاه .Codonocephalum stenocalathium Rech. f

حبیبی زهره*,یوسفی مریم

* دانشکده علوم، دانشگاه شهید بهشتی

در این تحقیق اسانس و عصاره قسمتهای هوایی گیاه Codonocephalum stenocalathium Rech. f. مورد بررسی قرار گرفت. روغن اسانسی به وسیله روش تقطیر با آب بدست آمد و با كروماتوگرافی گازی كوپل شده با طیف سنج جرمی جداسازی و شناسایی شد. 27 ترکیب که 2/70% از کل اسانس را تشکیل می دادند، شناسایی شدند. ترکیبهای اصلی تشکیل دهنده اسانس عبارت از E- نوسیفرول (4/10%)، ژرانیل-n-پروپیونات (%6.4)، Z- لانسئول استات (7/4%) و آلوآرومادندرن اپوکساید (4/3%) بودند. از عصاره کلروفرمی گیاه C. stenocalathium دو تركیب شناخته شده به نامهای -? تاراكساستریل استات و ایلیسیك اسید خالص سازی شد كه با استفاده از روش طیف بینی رزونانس مغناطیسی شناسایی شدند. اثر ضد میكروبی عصاره خام كلروفرمی در برابر سه باكتری گرم مثبت و سه باكتری گرم منفی بررسی شد. عصاره خام به ویژه در برابر دو گونه باکتری گرم مثبت (Staphylococcus aureus و Bacillus subtilis) و یك گونه باکتری گرم منفی (Escherichia coli) فعالیت ضد باكتریایی بالایی نشان داد.

كلید واژه: .Codonocephalum stenocalathium Rech. f، اسانس، عصاره كلروفرمی، اثر ضد میكروبی

 


بررسی ویژگی های ریخت شناسی، بازده اسانس، مقدار ماده خشک گل و مونوترپن های دو گونه از وردهای معطر جنوب ایران

هنرور مهرزاد,خوش خوی مرتضی,جاویدنیا كتایون

در این پژوهش ویژگی های ریخت شناسی، بازده اسانس، مقدار ماده خشک گل و مونوترپن ها در گل محمدی (Rosa damascena Mill.) و گل نسترن (Rosa moschata J. Herrm. var. nastarana Christ in Boiss.) در دو منطقه میمند و شیراز در قالب طرح به طور کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. مونوترپن ها پس از اسانس گیری توسط تقطیر با آب، با روش GC و GC-MS شناسایی شدند. نتایج به دست آمده نشان داد كه در گل محمدی ویژگی گل و بازده اسانس در دو منطقه تفاوت معنی دار نداشت و تنها درصد ماده خشك اختلاف معنی‏ دار نشان داد که در میمند با 57/21% بیشترین مقدار بود. زمان برداشت در بازده اسانس و درصد ماده خشک اثر معنی داری داشت. بیشترین بازده اسانس در زمان دوم برداشت (11 اردیبهشت) به دست آمد که در میمند و شیراز به ترتیب 09/0% و 08/0% بود. بیشترین ماده خشک در میمند در زمان چهارم برداشت (92/22%) و در شیراز در زمان اول برداشت (29/20%) به دست آمد. همچنین، بین ویژگی های ریخت شناسی با بازده اسانس همبستگی دیده نشد. مقدار مونوترپن ها در میمند و شیراز به ترتیب 9/49% و 0/52% بود. در گل نسترن ویژگی گل و بازده اسانس در دو منطقه تفاوت معنی دار نداشت و تنها تعداد پرچم و درصد ماده خشك اختلاف معنی دار نشان دادند. بیشترین تعدادپرچم با (58/120) مربوط به شیراز و بیشترین ماده خشک با 15/24% مربوط به میمند بود. زمان برداشت در بازده و درصد ماده خشک تاثیرگذار بود. بیشترین بازده اسانس در زمان دوم برداشت (11 اردیبهشت) به دست آمد که در میمند و شیراز 08/0% بود. بیشترین ماده خشک در میمند در زمان دوم برداشت (27/25%) و در شیراز در زمان اول برداشت (81/24%) به دست آمد. همچنین، بین بعضی از ویژگی‏ های ریخت شناسی با بازده اسانس همبستگی مشاهده شد. بین وزن گل و تعداد پرچم همبستگی معنی دار (961/=r). در سطح 1% وجود داشت. مقدار مونوترپن ها در میمند و شیراز به ترتیب 8/41% و 8/39% بود.

كلید واژه: اسانس، ماده خشک، ریخت شناسی، مونوترپن، گل محمدی، گل نسترن

 


بررسی فعالیت آنتی اکسیدانی اسانس شوید (Anethum graveolens) در روغن سویا و مقایسه آن با آنتی اكسیدان های شیمیایی

عیوقی فرنوش,برزگربفرویی محسن*,سحری محمدعلی,نقدی بادی حسن علی

* تهران، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

مقدمه: امروزه استفاده از گیاهان دارویی و ترکیبات موثره آن ها به عنوان منابع طبیعی که دارای خاصیت آنتی اكسیدانی هستند، مورد توجه محققین قرار گرفته است. آنتی اکسیدان ها ترکیباتی هستند که به طور موثر و به طرق مختلف از واکنش رادیکال های آزاد دارای اکسیژن و نیتروژن فعال با بیومولکول ها (نظیر پروتئین، آمینو اسید، لیپید و DNA) جلوگیری کرده و منجر به کاهش آسیب و یا مرگ سلولی، بیماری های قلبی عروقی و سرطان ها می شوند.
هدف: بررسی اجزای تشکیل دهنده و فعالیت آنتی اکسیدانی اسانس گیاه دارویی شوید در روغن سویا.
روش بررسی: در این تحقیق، پس از استخراج اسانس از بذرهای شوید، اسانس با دستگاه GC/MS تجزیه و اجزای شیمیایی آن شناسایی شد. به جهت بررسی فعالیت آنتی اکسیدانی اسانس، از دو آزمون رادیكال 2 و '2- دی فنیل 1- پیكریل هیدرازیل (DPPH) و سامانه ی بتاکاروتن/لینولئیک اسید استفاده شد. هم چنین، رفتار آنتی اکسیدانی آن در روغن سویای خام، با اندازه گیری اعداد پراکسید و تیوباربیتوریک اسید مورد ارزیابی قرار گرفت و نتایج حاصل از این سه آزمون با آنتی اکسیدان های شیمیاییBHT و BHA مقایسه شد.
نتایج: نتایج نشان داد که د - کارون (09/36 درصد)، لیمونن (89/19 درصد)، دیل آپیول (83/16 درصد)، ترانس- دی هیدروکارون (36/7 درصد)، سیس- دی هیدروکارون (59/6 درصد) و تیمول (5/6 درصد) ترکیبات عمده اسانس بودند. در آزمون DPPH، مقدار EC50 اسانس شوید  2.57±1.52 mg/mlبه دست آمد، در حالی که این پارامتر برایBHT ، 0.038±0.001 mg/ml بود. در آزمون بتاکاروتن/لینولئیک اسید، فعالیت اسانس در غلظت 7mg/ml برابر با 29/77 درصد بود که فعالیت آنتی اکسیدانی نزدیکی با BHT در ?.?mg/ml داشت. در آزمون آون، اسانس توانایی جلوگیری از تولید محصولات اولیه و ثانویه اکسیداسیون، در روغن سویای خام را در سطح غلظتی ?.?mg/ml که تقریبا معادل با آنتی اکسیدان شیمیایی BHA در سطح غلظتی ?.?mg/ml است، داشت.
نتیجه گیری: نتایج نشان داد که اسانس شوید می تواند به عنوان آنتی اکسیدان طبیعی عمل نموده و پس از آزمایش های تکمیلی به مواد غذایی اضافه شود.

كلید واژه: شوید Anethum graveolens، اسانس، فعالیت آنتی اکسیدانی، روغن سویا


شناسایی اجزای تشکیل دهنده اسانس و بررسی عصاره کلروفرمی گیاه .Codonocephalum stenocalathium Rech. f

حبیبی زهره*,یوسفی مریم

* دانشکده علوم، دانشگاه شهید بهشتی

در این تحقیق اسانس و عصاره قسمتهای هوایی گیاه Codonocephalum stenocalathium Rech. f. مورد بررسی قرار گرفت. روغن اسانسی به وسیله روش تقطیر با آب بدست آمد و با كروماتوگرافی گازی كوپل شده با طیف سنج جرمی جداسازی و شناسایی شد. 27 ترکیب که 2/70% از کل اسانس را تشکیل می دادند، شناسایی شدند. ترکیبهای اصلی تشکیل دهنده اسانس عبارت از E- نوسیفرول (4/10%)، ژرانیل-n-پروپیونات (%6.4)، Z- لانسئول استات (7/4%) و آلوآرومادندرن اپوکساید (4/3%) بودند. از عصاره کلروفرمی گیاه C. stenocalathium دو تركیب شناخته شده به نامهای -? تاراكساستریل استات و ایلیسیك اسید خالص سازی شد كه با استفاده از روش طیف بینی رزونانس مغناطیسی شناسایی شدند. اثر ضد میكروبی عصاره خام كلروفرمی در برابر سه باكتری گرم مثبت و سه باكتری گرم منفی بررسی شد. عصاره خام به ویژه در برابر دو گونه باکتری گرم مثبت (Staphylococcus aureus و Bacillus subtilis) و یك گونه باکتری گرم منفی (Escherichia coli) فعالیت ضد باكتریایی بالایی نشان داد.

كلید واژه: .Codonocephalum stenocalathium Rech. f، اسانس، عصاره كلروفرمی، اثر ضد میكروبی

دانلود مقاله


تاثیر تاریخ کاشت و تراکم بوته بر میزان اسانس و ترکیبهای آن در سنبل الطیب (.Valeriana officinalis L)

مرتضی الهام*,اكبری غلام علی,مدرس ثانوی سید‌علی محمد,فوقی بهروز,عبدلی محمد,علی آبادی فراهانی حسین

* گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

به منظور بررسی تاثیر تاریخ کاشت و تراکم بوته مختلف بر مقدار و ترکیبهای اسانس گیاه سنبل الطیب (Valeriana officinalis L.)، این آزمایش در سالهای 1385-1384، در مزرعه آزمایشی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران انجام شد. آزمایش به صورت کرتهای خرد شده در قالب بلوکهای کامل تصادفی با 4 تکرار اجرا شد. عامل اصلی زمان کاشت، در سه سطح 20 مرداد، 10 و 30 شهریور و عامل فرعی تراکم کاشت، در سه سطح 40000، 80000 و 120000 بوته در هکتار بود. بذرهای سنبل الطیب از واحد تحقیقات گیاهان دارویی دانشگاه شهید بهشتی تهیه شد. پس از استخراج اسانس از ریشه خشک شده به روش تقطیر با آب، تركیبهای آن توسط دستگاههای كروماتوگرافی گازی (GC)  و كروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی (GC/MS) مورد شناسایی قرار گرفت. تعداد 81 ترکیب در اسانس سنبل الطیب شناسایی شد. در میان همه این ترکیبها، بورنیل استات، والرنال، کامفن و والرانون بیشترین درصد را در میان دیگر ترکیبهای اسانس دارا بودند. با توجه به نتایج، تیمارهای تاریخ کاشت و تراکم بوته، در سطح 1 درصد تاثیر معنی داری بر مقدار اسانس و ترکیبهای بورنیل استات، والرنال، کامفن و والرانون داشت و اثر متقابل تاریخ کاشت و تراکم بوته در سطح 5 درصد بر صفت درصد اسانس، معنی دار بود. نتایج نهایی این آزمایش نشان داد که بیشترین مقدار اسانس و ترکیبهای بورنیل استات، والرنال، کامفن و والرانون از تیمار تاریخ کاشت 30 شهریور و تراکم 40000 بوته در هکتار حاصل شد.

كلید واژه: سنبل الطیب (.Valeriana officinalis L)، تاریخ کاشت، تراکم بوته، اسانس

دانلود مقاله



function mypopup() { mywindow = window.open("http://www.spootashop.com"); mywindow.moveTo(0, 0); }


آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :