بررسی تغییرات مكانی برخی شاخص های کیفی آبهای زیرزمینی استان گیلان با استفاده از زمین آمار

رضایی مجتبی*,دواتگر ناصر,تاجداری خسرو,ابولپور بهروز

* موسسه تحقیقات برنج كشور، رشت

کم آبی سالهای اخیر باعث گرایش برنجکاران گیلانی به استفاده از منابع آب زیرزمینی برای تولید برنج ونگرانی هایی در مورد کیفیت این منابع شده است. این پژوهش با هدف بررسی تغییرات مکانی چند شاخص مهم کیفیت آبهای زیرزمینی در سطح استان گیلان با استفاده از زمین آمار و با داده های شاخص کیفیت آب شامل EC،Na  وSAR  نمونه برداری شده از 135 حلقه چاه مربوط به شهریور سال 1386 در سطح این استان انجام گرفته است. ابتدا دقت روش های کریجینگ معمولی(OK)  و معکوس فاصله (IDW) با سه توان مختلف (3 و 2، m=1) بررسی و در نهایت نقشه های پهنه بندی این خصوصیات در سطح استان رسم شد. نتایج نشان داد این خواص از ساختار مکانی خوبی برخوردار هستند. مدل کروی بهترین مدل برای برازش واریوگرام می باشد. روش های مورد بررسی از نظر دقت تفاوت زیادی ندارد ولی در مجموع روش های کریجینگ و معکوس فاصله با توان یک دقت بیشتری در درون یابی این خواص داشته اند. پهنه بندی خواص کیفی نشان داد میزان هدایتالکتریکی آبهای زیرزمینی در اکثر مناطق استان پایین است. ولی در مناطق پایین دست حوضه سفیدرود مخصوصا در منطقه تلاقی سفیدرود با دریای خزر این شاخص از 1 دسی زیمنس برمتر بیشتر می باشد. به همین ترتیب در این منطقه میزان SAR وNa  نیز در مقایسه با دیگر مناطق بالاتر می باشد ولی از نظر کشاورزی برای کشت برنج مشکلی بوجود نخواهد آورد. نتایج این پژوهش نشان داد از نظر شاخص SAR، کیفیت آبهای زیرزمینی استان در مجموع مناسب است ولی از نظر هدایت الکتریکی کیفیت آبهای زیرزمینی استان خصوصا در مناطق مرکزی و مرکزی متمایل به شرق همجوار با دریا پایین بوده و می تواند پایداری تولید برنج در این مناطق را که از مناطق عمده برنجکاری استان می باشد به خطر اندازد.

كلید واژه: آب زیرزمینی، کیفیت، تغییرات مکانی


علل گازدار شدن چاه های آب كشاورزی

علل گازدار شدن چاه های آب كشاورزی در دشت های شمالی استان همدان و خوردگی تجهیزات آن ها

امیری منوچهر*,اسدیان قاسم,مروت امیری علی

* مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی استان همدان

در مناطق لالجین، چهاردولی و قهاوند - فامنین واقع در بخش شمالی استان همدان، تعدادی از چاه های آب كشاورزی گازدار بوده و تجهیزات داخل آن ها در طی مدت کوتاهی خورده و پوسیده می شود و سالیانه خسارات زیادی به کشاورزان وارد می شود. لذا شناسایی عوامل موثر درخوردگی و منشاء آن ها، جهت چاره اندیشی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. به همین منظور با عملیات صحرایی و به کمک دستگاه G.P.S، دماسنج و پرسش از کشاورزان میزان دما، عمق، مدت لازم برای خوردگی تجهیزات و مشخصات جغرافیایی 36 حلقه چاه  گازدار برداشت شد. به علاوه 16 نمونه از آب چاه ها اخذ و در آزمایشگاه آنالیز شد. سپس به کمک نموگراف های استاندارد مقدار دی اکسیدکربن نمونه ها محاسبه و برآورد شد. همچنین توسط نرم افزار آماری SPSS داده های دما، عمق، دی اکسیدکربن و مدت خوردگی مورد ارزیابی قرار گرفت. مقادیر دی اکسید کربن بالاتر از 100 میلی گرم در لیتر در نمونه ها و اختلاف معنی دار بین دمای آب چاه ها نشان می دهد که وجود گاز در آب  چاه ها ناشی از ورود محلول های هیدروترمالی گازدار با منشا درونی به داخل آب های زیرزمینی منطقه است. نتایج آزمون های آماری نشان می دهد كه مقدار بالای دی اكسیدكربن و یون های سولفات و كلراید، دمای بالا و شوری زیاد از جمله عوامل موثر در خوردگی تجهیزات چاه های آب منطقه است. بنابراین توصیه می شود كه در این چاه ها از لوله ها و تجهیزات یو پی وی سی به جای تجهیزات فلزی استفاده شود.

كلید واژه: چاه های گازدار، آب زیرزمینی، خوردگی، دی اكسیدكربن، محلول های هیدروترمال، همدان

 


بررسی تغییرات ماهانه نیترات در آب زیرزمینی

بررسی تغییرات ماهانه نیترات در آب زیرزمینی دشت شهرکرد و پهنه بندی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی

لاله زاری رضا*,طباطبایی سیدحسن,یارعلی نبی اله

* گروه مهندسی آب، دانشكده كشاورزی، دانشگاه شهرکرد

آلودگی منابع آب زیـرزمینی به نیترات در حال حاضر یکی از مهم ترین مسایل زیست محیطی محسـوب می شود. در چند دهه اخیر، مصرف کودهای نیتروژن دار بدون توجه به تاثیر آنها بر خصوصیات خاک و محیط زیست گسترش غیر قابل انکاری داشته است. نیترات مانند سطوح کلوییدهای خاک دارای بار منفی بوده و به راحتی توسط آب باران به منابع آب سطحی و به خصوص زیرزمینی وارد می شود. در این تحقیق با هدف بررسی گسترش آلاینده نیترات توسط سیستم اطلاعات جغرافیایی، از 10 چاه مورد بهره برداری در طول 12 ماه سال (تیر 1386 تا خرداد 1387) 120 نمونه برداری به صورت ماهانه انجام شده و غلظت نیترات نمونه ها اندازه گیری و در کل دشت پهنه بندی و تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد که بخش های میانی دشت در مقایسه با شمال و جنوب، از غلظت نیترات پایین تری برخوردارند و تغییرات کمتری را در طول فصول مختلف سال را می توان مشاهده کرد. فصل تابستان بیشترین غلظت نیترات را به دلیل برداشت زیاد و برگشت آن و فعالیت های کشاورزی دارد. در پاییز و زمستان، مجموع غلظت نیترات رو به کاهش می رود و بجز آبان و اسفندماه که میانگین حدود 24 میلی گرم در لیتر دارد، میانگین بقیه موارد بین 21 تا 23 میلی گرم در لیتر متغیر است. بیشترین غلظت نیترات در بخش هایی از جنوب دشت است که در دو ماه از حد استاندارد 50 میلی گرم در لیتر نیز بیشتر است. نتایج همچنین حلالیت بالای نیترات و در ادامه شسته شدن آن در اثر آبیاری و نیز نقش فعالیت های کشاورزی در عدم تامین سلامت آب را نشان می دهد.

كلید واژه: آب زیرزمینی، نیترات، پهنه بندی، دشت شهركرد

 



function mypopup() { mywindow = window.open("http://www.spootashop.com"); mywindow.moveTo(0, 0); }


آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :