بررسی نقش احتمالی ژن فسفوانول پیروات كربوكسی كیناز در میزان پروتئین دانه در برخی از ژنوتیپ های نخود (Cicer arietinum. L)

بیهقی ماریا*,باقری عبدالرضا,احمدرضا بهرامی,شهریاری احمدی فرج اله,نظامی احمد

* دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه بیوتکنولوژی و بِه نژادی گیاهی

ژن pepck، پروتئین فسفو انول پیروات کربوکسی کیناز را کد می کند که در طی واکنش گلوکونئوژنز نقش اساسی دارد. اخیرا معلوم شده است که این آنزیم علاوه بر تامین گلوکز، دارای وظایف دیگری نیز می باشد. با توجه به این که یکی از عوامل مهم در ارزش غذایی بقولات، درصد پروتئین موجود در دانه آن ها می باشد، لذا توجه محققان به بررسی نقش احتمالی آنزیمPEPCK در متابولیسم نیتروژن و ترکیبات نیتروژنه به فرم های پروتئین در دانه این گیاهان معطوف شده است. در این تحقیق، بیان ژنpepck  در رشد و نمو گیاه نخود و تاثیر آن در پرشدن و افزایش میزان پروتئین دانه مورد بررسی قرار گرفته است. به منظور مطالعه بیان ژنpepck  در افزایش میزان پروتئین دانه گیاه نخود، ابتدا پس از اندازه گیری درصد پروتئین دانه در 20 ژنوتیپ از نخود زراعی، تعدادی بذر سالم و یکنواخت از ژنوتیپ های دارای حداقل (MCC291 و MCC373) و حداکثر (MCC053 و MCC458) مقدار پروتئین، انتخاب و میزان بیان ژنpepck  در آن ها با روش RT-PCR مشخص شد. با توجه به تکثیر باندهای 400 و 500 جفت بازی، تنها در ژنوتیپ های حداکثر پروتئین، احتمال می رود این آنزیم دارای دو ایزوفرم باشد که هر دو فرم آن، در ژنوتیپ های با پروتئین بالا بیان می شوند در حالی که در ژنوتیپ های با حداقل پروتئین، هیچ کدام از این دو فرم بیان نمی شوند. بنابراین با توجه به این نتایج ممکن است بتوان تفاوت در بیان را به نقش احتمالی این آنزیم در پرشدن و افزایش ظرفیت دانه نسبت داد.

كلید واژه: فسفو انول پیروات کربوکسی کیناز، متابولیسم نیتروژن، PEPCK