برآورد تاثیر متقابل حمایت مرزی و داخلی در بخش كشاورزی ایران

گیلان پور امید*,حجازی مینا

* گروه پژوهشی بازار یابی و تجارت خارجی موسسه پزوهش های برنامه ریزی، اقتصاد كشاوری و توسعه روستایی

شاید بتوان یكی از خصوصیات منحصر به فرد موافقت نامه كشاورزی را موظف كردن كشورها به پذیرش تعهداتی در سه حوزه متفاوت یعنی حمایت های داخلی ،دسترسی به بازار و یارانه های صادراتی دانست. هرچند در هر سه حوزه هدف كاهش مداخلات مختل كننده تجارت است ولی نحوه دسته بندی انتخاب شده، حكایت از توجه موافقت نامه كشاورزی به ابزارهای سیاستی در مقابل آثار تجاری سیاست های كشاورزی دارد. درحالی که حسب انتظار می باید توجه به آثار تجاری سیاست از اولویت بیشتری برخوردار می بود. این مساله پیش از این نیز مورد توجه محققان قرار گرفته بود، لیكن در این مقاله برای نخستین بار روشی برای اندازه گیری میزان این تاثیر متقابل در دو حوزه دسترسی به بازار و حمایت داخلی ارائه شده است . نتایج این مقاله نشان می دهد كه در ایران نیز همچون كشورهایی نظیر كاناداوایالات متحده دولت به طور همزمان با اعمال سیاست های مرزی و داخلی از تولید كنندگان برخی محصولات كشاورزی حمایت می كند. عدم توجه به چنین همزمانی ایی موجب كم برآوردی میزان حمایت قیمتی داخلی در حد161 درصد می گردد. این نتیجه موید نتیجه آنانیا (2) و گورتر و اینگكو (2002) مبنی بر تاثیر پذیری حمایت داخلی از سیاست مرزی و ضرورت باز تعریف جعبه زردو مغایر نتیجه آنانیا (1997) مبنی بر بیش برآوردی معیار كلی حمایت در اثرهمزمانی این سیاست ها است.

كلید واژه: موافقت نامه كشاورزی، معیاركلی حمایت، سیاست های تجاری، جعبه زرد، ایران