بررسی زیست شناسی پروانه جوانه خوار زیتون (Palpita unionalis (Lep.: Pyralidae در شرایط آزمایشگاهی و مزرعه ای زنجان (طارم علیا)

موحدی فاضل مرتضی,عظیمی زاده نجمه

پروانه جوانه خوار زیتون یكی از مهم ترین آفات زیتون در نهالستان ها و باغات جوان زیتون می باشد. بیولوژی این آفت در شرایط آزمایشگاهی و مزرعه ای بررسی گردید. پروانه جوانه خوار زیتون یك روز پس از ظهور جفتگیری كرده و از روز سوم تخمریزی می نماید. ماده ها تخم های خود را بصورت تكی یا یک ردیفی و اغلب در سطح زیرین برگ های جوانه های انتهایی قرار می دهند. هر حشره ماده به طور متوسط375.125±29  تخم می گذارد و بیشترین میزان تخمریزی را در روز سوم دارد. دوره انكوباسیون تخم3.42±0.81  روز می باشد. این حشره دارای پنج سن لاروی می باشد و لارو ها در سنین اول و دوم به رنگ زرد روشن و سنین بعدی سبز رنگ می باشند. طول دوران لاروی 22.28±0.22روز می باشد. لاروها برگ های جوانه های انتهایی را با ترشحات ابریشمی به یكدیگر چسبانده و در سنین اول و دوم از پارانشیم زیرین برگ و در سنین بالاتر كل برگ به جز رگبرگ اصلی را مورد تغذیه قرار می دهند و در شرایط تراكم بالا از پوست ساقه های نرم و نازك و نیز گوشت میوه ها تغذیه می كنند. میانگین درصد تلفات لاروی حدود 30% بود. شفیره در درون پناهگاه های ایجاد شده توسط لاروهای سن آخر تشكیل می شود. طول دوران شفیرگی 7.83±0.112 روز و میانگین تلفات این مرحله حدود 14% می باشد. نسبت جنسی حشرات كامل (ماده:نر) (14/1 :1) و میانگین طول عمر حشرات نر و ماده به ترتیب  14.33±2.49و  12.59±1.63روز می باشد. این حشره در شرایط آزمایشگاهی 8 نسل كامل با میانگین42±0.821  روز و در شرایط منطقه طارم حداقل 4 نسل كامل تولید می كند.
میانگین مرگ و میر حاصله توسط عوامل غیر زنده برای هر نسل به ترتیب: 7/26%, 4/13%, 50% و 4/23% محاسبه گردید. از نظر آماری بین میانگین طول نسل های مختلف در طبیعت در سطح 1% تفاوت معنی دار وجود داشت
 (P<0.0001). نسل پنجم آخرین نسل این آفت در منطقه است كه فرم زمستان گذران آفت را تشكیل می دهد. زمستان گذرانی این حشره بیشتر به صورت لاروهای سنین سوم تا پنجم و نیز شفیره ها در لابلای برگ ها خصوصا جوانه های انتهایی می باشد.

كلید واژه: پروانه جوانه خوار زیتون، زمستان گذرانی، تعداد نسل، بیولوژی