اثر تنش آبی بر ویژگی های فیزیولوژیك گیاه كلزا (Brassica napus)

شعبانی علی,كامگارحقیقی علی اكبر*,سپاس خواه علیرضا,امام یحیی,هنر تورج

* دانشكده كشاورزی، دانشگاه شیراز

با توجه به اهمیت كشت كلزا در ایران جهت تولید روغن و روش كم آبیاری كه یكی از روش های مدیریتی در هنگام بروز خشكسالی و كمبود آب می باشد تحقیق حاضر به منظور بررسی تاثیر تنش رطوبتی بر عوامل فیزیولوژیك گیاه كلزا، در مزرعه تحقیقاتی دانشكده كشاورزی دانشگاه شیراز در طی سال های زراعی 84-83 و 85-84 انجام گردید. آزمایش روی رقم لیكورد در قالب طرح بلوك های كاملا تصادفی انجام شد. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از: تیمار شاهد یا تیمار آبیاری در كل دوره رشد، تیمار تنش آبی در مرحله رشد رویشی مجدد در بهار، تیمار تنش آبی در مرحله گل دهی و تشكیل غلاف، تیمار تنش آبی در مرحله رسیدن دانه و تیمار دیم با آبیاری تكمیلی در اول دوره رشد در زمان جوانه زنی. نتایج نشان داد كمبود آب سبب كاهش ارتفاع بوته (به خصوص در تیمار دیم)، وزن خشك گیاه (به ویژه در تیمار تنش آبی پیوسته در دوره رشد گیاه)، شاخص سطح برگ، پتانسیل آب گیاه و افزایش دمای پوشش سبز گیاه به دلیل كاهش تبخیر و تعرق گردید. شاخص سطح برگ كلزا در اثر اعمال تنش خشكی كاهش می یابد كه این كاهش در تیمار تنش در مرحله رشد رویشی در اوایل بهار به طور موقت شدیدتر می شود ولی با اتمام تنش افزایش می یابد. سرعت كاهش شاخص سطح برگ در انتهای دوره رشد در تیمار تنش در مرحله رسیدن دانه بیشتر از بقیه تیمارهاست.

كلید واژه: کلزا، تنش آبی، دیم، شاخص سطح برگ، پتانسیل آب گیاه، دمای پوشش سبز، ارتفاع بوته