گزینش اسپوروفیتی و گامتوفیتی مقاومت به شوری در گیاه زیتون

سلیمانی ع.,طلایی علیرضا,نقوی محمدرضا,زمانی ذبیح اله*

گیاهان كامل چهار رقم زیتون ?فرانتیو?، ?لچینو?، ?روغنی? و ?زرد? تحت تنش شوری ناشی از نمك كلرید سدیم مطالعه و چندین صفات فیزیولوژیكی و رویشی برای گزینش میزان مقاومت آنها یادداشت گردید. صفات فیزیولوژیكی نسبت سدیم به پتاسیم بافت برگ و ریشه و مقاومت روزنه ای از شاخصهای مناسب جهت گزینش ارقام در سطح گیاه كامل مشخص گردید. مطالعه صورت گرفته در سطح دانه گرده در محیط كشت درون شیشه ای حاوی سطوح مختلف شوری نشان داد كه درصد جوانه زنی و نه طول لوله دانه گرده می تواند به عنوان معیار گزینشی مناسب برای ارزیابی میزان مقاومت ارقام باشد. رابطه نزدیكی بین پاسخ ارقام به تنش شوری در سطح اسپوروفیت (گیاه كامل) و گامتوفیت (دانه گرده) وجود دارد، بطوریكه درصد جوانه زنی دانه گرده ارقام مقاوم تر نیز بالا بود. وجود چنین همپوشانی بالا در پاسخ سطوح اسپوروفیتی و گامتوفیتی گیاهان، به عنوان گامی موثر و مكمل در پیشبرد و تسریع برنامه های اصلاحی بویژه در درخت زیتون به عنوان یك گونه گیاهی چوبی و چند ساله خواهد بود.