تعیین كیفیت آب خوریات خوزستان (شمال غربی خلیج فارس) با استفاده از شاخص (WQS)

دهقان مدیسه سیمین*,سبزعلی زاده سارا,كیان ارثی فرحناز

* مركز تحقیقات آبزی پروری جنوب كشور،‌ اهواز

این مطالعه به منظور كیفیت آب منطقه خوریات ماهشهر در سواحل خوزستان در سال 1384-85 انجام شد. با توجه به شرایط ویژه خوریات ماهشهر چه از نظر اهمیت شیلاتی و چه از نظر شدت بهره برداری ها و فشارهای صنعتی و انسانی در این منطقه ساحلی، به منظور تعیین وضعیت سلامت اكولوژیك،‌ از شاخص كیفیت آب (Water Quality Score) WQS استفاده شد. این مطالعه در هشت خورغنام،‌ زنگی، دورق، احمدی، درویش، پاتیل، غزاله و بیحد انجام گردید. نمونه برداری آب جهت آنالیز فاكتورهای فیزیكی و شیمیایی بصورت ماهانه و با استفاده از بطری نمونه بردار روتنر از عمق میانه ستون آب انجام شد. این شاخص با استفاده از چند پارامتر كیفیت آب و ارزش گذاری هر پارامتر با توجه به نقش و تاثیر آنها در آبهای ساحلی از نظر سلامت حیات و تكثیر جوامع فلور و فون محاسبه می گردد. شش پارامتر مورد استفاده در این شاخص شامل اكسیژن محلول (DO)، BOD5، نیتروژن كل غیرآلی (TN)، فسفر كل (TP)، آمونیاك (NH3) و pH است. طبق نتایج آنالیز واریانس دوطرفه (ANOVA)، تمامی پارامترها به استثنای یون نیتریت در فصول مختلف دارای تغییرات معنی دار بود و پارامترهای pH، آمونیم، یون نیتریت و فسفر كل در خورهای مختلف اختلاف معنی داری را در سطح P<0.05 نشان می دهند. پارامترهای pH، آمونیاك و اكسیژن محلول دررتبه 5 یا وضعیت مطلوب، نیتروژن كل در رتبه 3 یا وضعیت ضعیف و پارامترهای فسفر كل و BOD5 در رتبه 1 یا نامطلوبترین شرایط ارزیابی شده اند. با استفاده از این شاخص، تشابه بالای خورهای مورد مطالعه از نظر كیفیت پارامترهای مختلف آب كاملا مشخص شده و رتبه كلی برای تمامی خورهای منطقه 3.33 تعیین شد كه طبق تعریف شاخص بیان كننده كیفیت پایین آب است.

كلید واژه: كیفیت آب، WQS، خوریات خوزستان